Turkmen bakandan Kuzey Irak'taki bilinen yanlislar uzerine carpici aciklamalar
Vedat Arslan, Erbilli bir Turkmen. 1974'ten baslayarak uzun yillar Turkmen Cephesi'nin Genel Baskanligi'ni yapmis. O yillarda Turkmen Cephesi'nin Erbil'den baska subesi yokmus. Turkmen Cephesi'nin siyasetini, Turkmenlerin yararina bulmadigi icin 2000 yilinda cephe ile yollarini ayirmis.
Turkmen Kardeslik Ocagi'nin Genel Baskani olan Sayin Vedat Arslan, ayni zamanda Kurt Hukumeti'nde Bayindirlik Bakani olarak gorev yapiyor. Oldukca sevilen-sayilan biri. Kendisiyle Turkmen Kardeslik Ocagi'nin Erbil'deki binasinda gorustum. Olabildigince alcak gonullu, sicak ve icten biri. Turkmen Bakan ile haliyle Kerkuk ve Turkmen meselesi hakkinda konustuk. Arslan'in soyledikleri Turkiye'de ezber bozacak turden. Bize dusen oldugu gibi aktarmak. Elciye zeval olmazmis!
BIZE KARSI BASKI YOK
Sayin Bakan hemen sorayim: Kurt Hukumeti'nin Turkmenlere karsi ayirici ve baskici bir siyaset izledigi soyleniyor. Ne dersiniz?
ARSLAN: Bu iddialar nerden cikiyor bilmiyorum. Ama dogrusunu soylemek gerekirse, boyle bir sey ne gorduk, ne de biliyoruz. Bolgesel Kurt Yonetimi icinde yasayan Kurtlerin ne hakki varsa Turkmenlerin de ayni hakki var. Kurt Hukumeti Turkmenlere her turlu katkiyi yapiyor.
KURTCE DAYATILMIYOR
Okullarinizda Turkce egitim yapabiliyor musunuz? Kurtce resmi dil olarak mi dayatiliyor size? Nedir uygulama?
ARSLAN: Hayir, Kurtce resmi dil olarak dayatilmiyor. Okullarimizda biz anadilimizde, yani Turkce egitim yapiyoruz. Turkce yayin yapan radyolarimiz, televizyonlarimiz,gazetelerimiz var. Okullarimizda Turkce egitimin yaninda Kurtce, Ingilizce egitim de yapiyoruz. Kurt Hukumeti'nin egitim dili konusunda herhangi bir zorlamasi veya resmi dayatmasi yok. Hatta sunu soyleyebilirim ki, Kurt Hukumeti, egitim dilinin Turkce olmasi konusunda kendisi bize telkinde bulunuyor.
KATKI YAPIYORLAR
Turkiye'de bu konuda tam tersi iddialar var ama...
ARSLAN: O iddialari biliyorum. Ben gerceklerden bahsediyorum. Bakiniz 1993 veya 94'te ilkogretim okullarimizi actigimizda, o zamanki Kurt hukumetine egitim dili olarak Arapca ve Turkce onerisinde bulunduk. Biz boyle olsun istedik. Ama Kurt kardeslerimiz, "hayir" dediler. "Okullardaki egitim dili butunuyle Turkce olsun" dediler. Sadece bir dersin Kurtce olmasi yeterli dediler. Bize, birakiniz baski yapmayi, tam tersine katkida bulunuyorlar...
15 OKULUMUZ VAR
Su anda kac okul var Turkmenlere ait ve bu okullar kac dilli?
ARSLAN: Su an itibariyle 2 anaokulumuz, 9 ilkokulumuz ve 4 de lisemiz var. Bu okullarimizda Turkce'nin yani sira Kurtce, Arapca ve Ingilizce de ogretiyoruz.
UNIVERSITE GELIYOR
Peki universitelerde Turkce'nin durumu nedir?
ARSLAN: Kurt Hukumeti bu konuda da her turlu teklifimize acik. Suleymaniye ve Koysancak'taki universitelerde Turkce bolumleri var. Biz Selahaddin Universitesi'nde de Turkce Bolumu olsun onerisinde bulunduk. Yuksek Ogretim bakanimizla konustum. "Peki" dedi. "Turkce ogretecek hocalar bulmaniz kosuluyla memnuniyetle" dedi. Yakinda bu hocalari tedarik ettigimizde Turkce Bolumunu de acmis olacagiz. Bu konuda Turkiye'nin de yardimina ihtiyacimiz var.
IRAK ANAYASASI
Kurt Bolgesinin Baskani Mesut Barzani ve Talabani, Irak Anayasasi yazilirken, bizzat kendilerinin Turkmenlerin adinin anayasaya girmeleri konusunda israrci olduklarini soyluyorlar. Hatta Turkmenlerin adi girmezse toplantilari terk edip gideceklerini soyluyorlar. Bunun icin Irak Anayasasinda ilk defa Turkmenlerin adinin Kurt liderlerin israriyla belirtildigi soyleniyor. Bu dogru mu?
ARSLAN: Ben Bagdat'taki o toplantilarda bulunmadim. Ama bulunan arkadaslarimizdan dinledim. Dogrudur. Sayin Mesud Barzani de, Celal Talabani de bu konuda israrci olmuslar. Hatta bizzat orada bulunan kardeslerimizden dinledim. Turkmenlerin adinin gectigi maddeyi bizzat Barzani kendi kirmizi kalemiyle yazmis vermis. Ve o haliyle de kabul edilmis.
KERKUK KURDISTANA BAGLANMALI
Gelelim Kerkuk meselesine. Siz Sayin Bakan, Kerkuk'un Bolgesel Kurt Yonetimine baglanmasi gerektigine inaniyor musunuz?
ARSLAN: Tabii Kerkuk'un gelecegine Kerkukluler karar vereceklerdir. Oradaki Turkmen kardeslerimiz nasil tercihte bulunurlar bilmem. Ama bizim kisisel fikrimiz, Kerkuk'un Kurt bolgesine katilmasi halinde Turkmen haklarinin daha iyi korunacagi yonundedir. Niye? Cunku Kerkuk, Kurdistan bolgesine baglanirsa biz Kurtlerden sonra ikinci buyuk topluluk olacagiz. Dolayisiyla siyasi temsil gucumuz de artacak. Kerkuk Bagdat'a baglanirsa temsil oranimiz yuzde 1.2 dolayinda olacaktir. Cunku Turkmenler Sii-Sunni olarak bolunmusler. Turkmenlerin yuzde 65'i Sii.. Bu durumda haliyle bizim temsil oranimiz dusecektir. Ama Kurdistan bolgesine baglanirsa iste o zaman yuzde 20-25 civarinda olacaktir. Her bakimdan biz Turkmenler daha cok kazancli cikacagiz bu durumda.
O yuzden bizim kanaatimiz Kerkuk'un Kurdistan bolgesine katilmasi yonundedir. Turkiye'nin bundan endise duymasina gerek yok, tam tersine bunu istemesi gerekir. Dedigim gibi, Turkmenler cok daha etkili bir nufuza sahip olacaklardir...
TURKMENLERE OZERKLIK
Kurt Parlamento Baskani Adnan Mufti, kendisiyle yaptigim gorusmede, Kerkuk'un Kurdistan bolgesine dahil olmasi halinde Turkmenlere cogunlukta olduklari yerde ozerklik taniyacaklarini soylediler, adlarinin ikinci buyuk topluluk olarak Kurt bolgesinin anayasasinda da yazilacagini belirttiler... Sizin bu konudaki fikriniz nedir veya var mi baska talepleriniz?
ARSLAN: Sayin Adnan Mufti'nin soyledikleri, bizim de taleplerimizdir. Biz bu taleplerimizi kendilerine iletmistik. Dogrusu da budur. Baskan Barzani'nin de her zaman soyledigi budur. Baskan Barzani her zaman bize sunu soylemistir: Biz Kurtler Saddam rejiminden cok cektik. Dolayisiyla gucumuz var diye baskalarina haksizlik edersek Saddam'dan ne farkimiz kalir? Bizim ne haklarimiz varsa Turkmen kardeslerimizin de o haklari olacaktir. Bu ifadelerin aksine bir uygulama gormedik. Bundan sonra da gorecegimize ihtimal vermiyoruz.
MEHMET METINER/BUGUN
