OSMANLILARDA TEMİZLİK
Kânûni Sultan Süleyman devrinde, 1552-1556 yılları arasında İstanbul'da dört yıl kalan bir ispanyol seyyâhın notlarından:
... Dünyânın hiçbir yerinde Sinan Paşa'nın, adâleti yerine getirmek ve haksızlıkları önlemek için yapmış olduğu şeylere rastlanmaz.
-Nasıl?
- Sinan Paşa, sık sık kıyâfet değiştirerek dolaşır, olan biteni öğrenmek için lokantalarda yemek yer, yangına karşı tedbir alınıp alınmadığını öğrenmek için geceleri şehri gezerdi. İstanbul'da, herkes mecbûren kapısının önünü temizlerdi. Kapısının önünü temiz tutmayanları sokak ortasında cezalandırırdı.
Bir gün beni de yanına almıştı. Çok tuhaf bir şeyle karşılaştım. Üstü başı yırtık, her yanı pislik içinde bir Yahûdi'yle karşılaştık. Paşa, adamın karısını çağırttı, 'Kocan senin yiyeceğini, içeceğini sağlıyor mu?' diye sordu. Kadın 'Evet, çoluğundan çocuğundan hiçbir şey esirgemez.' deyince 'Kendisinin her ihti-yacını karşılayan kocasının paçasındaki çamuru bile fırçalamayan bu kadını ikâz edin.' dedi.
Hayatımda bu kadar hoş, bu kadar haklı bir hareket duymadım. Bunlara nasıl barbar diyoruz? Onlara böyle demekle asıl biz barbar oluyoruz.
