ramazankara
|
Insan hayatinda önemli bir yeri olan ibadetlerin asil dayanagi inanç sistemidir. Iman olmadan ibadetin varligi düsünülemez. O halde, her seyden önce saglam bir iman temeli olusturulmalidir. Bu temelin en önemli yapi tasi, Allah'a iman olduguna göre, bunun yetiskinler tarafindan yetismekte olan nesillere kazandirilmasi en önemli görevimizdir.
Islam dininde çocugun çok önemli bir yeri ve müstesna bir degeri vardir. Bu nedenle onlara her konuda sevgi ve anlayisla yaklasilmasi, Islami bir prensip oldugu gibi, pedagojik realiteye de uygundur. Çocukluk çaginda ilk yillarin önemi ve sonraki yillara etkisi tartismasiz bir gerçektir. Ilk önemli unsur ailedir. Sonra çevre gelmektedir.
Çocuklugunda Allah ile iliski kurmayi ögrenememis birinin ileride bunu saglikli bir biçimde elde etmesi güç olacaktir. Zaten çocuklarin inanma istekleri, bir ihtiyaç olarak kendini hissettirecektir. Bu ihtiyacini karsilayamayan çocuk, inanci azalmadan doyum yollari arayacaktir. Eger o bunu dogrudan karsilayamiyorsa, dolayli yollarla saglamaya çalisacaktir. Bu da duruma göre çocugun inancini "sahte inanca" dönüstürebilir ve böylece dini isteklerin yerini "sahte istekler" alabilir. Bu nedenle okul öncesi ve sonrasi çocuklarin düsüncelerinin somut düzeyde oldugunu da göz önünde bulundurarak onlari Allah'a yaklastiracak çesitli vasitalar aramak zorundayiz. Yanlis yorumlamalar, asiriliklar, körü körüne baskalarinin arkasindan gitmeler (futbolcu, sanatçi vs.) temelde saglam bir din anlayisina sahip olmayan kisilerde daha kolay ortaya çikmaktadir.
Çocuk ruhunu ve onun ihtiyaçlarinin nelerden ibaret oldugunu anlamak, çocuklardaki normal gelisme özelliklerini bilmekle mümkündür. Bu alanda bilgi sahibi olmayan anne-babalar ve egitimciler çocuklardan fazla seyler bekleyebilirler veya onlarin kisiliklerini agir sözler ve sert cezalarla düzeltmeye kalkabilirler. Çocugun gelisim evrelerine iliskin özelliklerini bilmemekten dogan bazi egitim hatalari çocukta "Allah inanci"nin yanlis sekillenmesine neden olabilecektir.
Örnegin bir yazarin dedigi gibi: "Allah büyüktür derlerdi. Ben Karadeniz'in kiyisinda büyüdüm. Sordum: "Ne kadar büyüktür? Su denizin ortasinda dursa basi göge deger mi?" Büyüklerim bana öyle kizdilar ki, hiç unutamiyorum."
Çocugun gelisim seyri bilinirse, seviyesine uygun egitimle, ögretim yöntemi bulunabilir. O halde zihne yüklenmek yerine, duygu ve hayalin yogun oldugu bu dünyaya seslenebilmek daha uygun bir yaklasim olarak görülmektedir.
Yukaridaki örnekte oldugu gibi çocuklar bazen Allah hakkinda ilginç, manasiz, uygun olmayan sorular sorabilirler. Iste bu durumda çocuklarin bulug çagina gelinceye kadar dinen sorumlu sayilmadigini dikkat çeken: "Üç kisiden kalem kaldirilmistir: Uyanincaya kadar uyuyandan, buluga erinceye kadar çocuktan ve akli basina gelinceye kadar akli dengesini kaybedenden" (Tirmizi, Hudud, 1; Ebu Davud, Hudud, 16) hadisi hatirlanmali ve çocuk hemen sert bir biçimde elestirilmemelidir. Çocugun yapmis oldugu hatalari düzeltirken, ona sert davranmanin kendisine zarar verecegi, yanlislarini çocugun gönlünü alarak ve ona karsi yumusak davranarak düzeltmek gerektigi bilinmelidir.
Allah sevgisi esas alinarak çocugun ümit ve güven duygularini gelistiren bir iman ögretimi, çocuga pek çok yönden fayda saglayacak ve böyle bir egitim sayesinde çocuk, ümit ve nese dolu bir sekilde, hayata sevgi ile bakacaktir. Kisacasi; Kur'an ve hadislerin ruhuna uygun olan; sevgi, merhamet ve müsamahaya dayali bir metotla ögretim takip edilmelidir.
Çocuklar, Allah'in her yaramazligi gördügü, kötü hareketleri defterine kaydettigi söylenerek sindirilmeye çalisilmamalidir. O halde, 7 yasindan evvel çocuga uygulanacak cezai müeyyideler ve dolayisiyla telkin edilecek Allah korkusu, onun için ancak caydirici bir unsur olacaktir. Bunun da tesirinin kalici olmasi düsünülemez. Bu nedenle çocuklara küçük yaslarda telkin edilen Allah korkusunun hemen hiçbir faydasi olmayacagi gibi, yerli yersiz yapilan bu telkinlerin birçok zararli sonuçlar doguracagi da unutulmamalidir. Ebeveynlerin çocuklara: "Allah seni tas yapar, gözünü kör eder, cehennemde yakar vs." ifadeleri gerek çocugun ruh sagligi ve gerekse sonraki hayati için zararli olacaktir. Kullarini seven ve onlara sayilamayacak kadar nimetler veren Allah'i, çocugun henüz islenmemis temiz ve sade olan zihninde kizan, ceza ve azap veren biri olarak sekillendirmenin hiçbir dogru tarafi yoktur.
Alıntı
|
